DOLAR 17,9639 0.23%
EURO 18,2632 0.07%
ALTIN 1.017,19-0,45
BITCOIN 421012-1,42%
Adıyaman
38°

AÇIK

20:08

AKŞAM'A KALAN SÜRE

Yüzen Adacıklar Koruma Altında!

Yüzen Adacıklar Koruma Altında!

ABONE OL
6 Mart 2010 13:00
Yüzen Adacıklar Koruma Altında!
0

BEĞENDİM

ABONE OL

adamudur3)Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu Çelikhan’daki “Yüzen Adacıkları” tescilledi.

Adıyaman yakınlarındaki Çat baraj gölünde suların kabardığı devrede ortaya çıkan yüzen adalar artık korunacak. Yoldan yola sayısı değişen ve adeta bir stadyum büyüklüğünde yer alan yüzün adalara turist akının olması bekleniyor.

Adıyaman ve Kültür ve Turizm Müdürlüğü önerisiyle Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından yapılan tescil işlemleri bitti.

Adıyaman Müze Müdürü Fehmi Erarslan, halk arasında Abdülharap gölü olarak bilinen yüzen adaların Şanlıurfa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun kararıyla korunması gereken tabiat varlığı olarak tescil edildiğini açıkladı. Adaların göl içerisinde devamlı dolaştığını belirten Erarslan, her sene yer değiştiren adaların üzerine birçok kişi çıktığı halde batmadığını aktardı. Adaların, Doğu Anadolu Fayı’nın kırılmasına bağlı olarak meydana gelen depremde batan Çat Barajı yerleşim yerinde oluştuğunu kaydeden Erarslan, göl üzerinde yaklaşık 20 bin yıllık bir süreçte yüzer adacıklar meydana geldiğini dile getirdi.

Yüzen adacıkların yerel ve ulusal basında tanıtılmasının tescillenmesine neden olduğunu belirten Fehmi Erarslan, “Ülkemizde ve dünyada eşine çok az rastlanan doğa harikası bu adacıklar kıyıya vuruyor. Baraj suyunun tarımsal amaçlı olarak kullanılması nedeniyle de su seviyesinin düşmesi sonucu kıyıda kalıyor. Yapılan tanıtımları ve turistlerin gelmesiyle koruma altına alınan adacıklar, Türkiye’nin birçok bölgesinde bulunuyor. Ancak Adıyaman’dakiler diğerlerine oranla daha büyükler. Bir adacık neredeyse bir futbol sahası büyüklüğünde. Bazıları da 100 ila 250 metre arasında yer alıyor. Tanıtımların daha da iyi yapılmasının ardından burada bir turist patlaması olmasını bekliyoruz. ” dedi.

8 FARKLI GÖLDE ADA VAR

Dört tarafı sularla çevrili kara parçasına ada denir. Peki ya ada sağa-sola kıpraşıyor, durduğu yerde durmuyorsa? O zaman yüzenada. Yolunuz Akşehir, Eber ya da Turnalar Gölü’ne düşerse, siz siz olun oturduğunuz yere, dinlendiğiniz ağaç gölgesine dikkat edin. Çünkü belli olmaz, yer altınızdan kayabilir, daha doğrusu ne olduğunu bile anlamadan kendinizi gölün ortasında bulabilirsiniz. Rüzgara göre yer değiştiren bu adaların üstünde, bitki örtüsü ve ağaçlar var; kimisi stadyum büyüklüğünde, üstünde sığır sürüleri bile otlatılıyor. Bunlardan Türkiye’nin 8 farklı gölünde onlarca var.

Yüzendada kavramını Türkiye’ye kazandıran kişi, ABD’li bilimadamı Chet Van Duzer. Van Duzer, dünyadaki yüzenadaların envanterini çıkarırken iki Türk coğrafyacısına ulaşıp Türkiye’deki yüzenadaların listesini isteyince, biz de öğrenmiş olduk. İngilizcesi “floating island”. Tam tanımı ise, özel coğrafi koşulların oluşturduğu, bir su kütlesi üzerinde karayla hiçbir bağlantısı olmayan, hareketli kara parçaları.

AMERİKALI SORUNCA NE OLDUĞUNU ÖĞRENDİK

Van Duzer’den gelen talep üzerine, Türk bilim adamları Prof. Dr. İhsan Bulut ve Yard. Doç. Dr. Mustafa Girgin, ilk kez duydukları bu terimi araştırmaya başladılar. Hatta 2002 yılında yapılan Türk Coğrafya Kurultayı’na bu konuda bir makale sundular. Terim duyuldukça, bilim adamlarına hem akademik çevrelerden hem de halktan bilgiler gelmeye başladı.

Bilgilerin doğruluğu araştırılınca, Türkiye’nin birçok yerinde yüzenadalar olduğu anlaşıldı. Bunlardan ilk etapta tespit edelen 8 tanesi ABD’ye bildirildi ve böylece Van Duzer’in hazırladığı dünya yüzenada envanterinde (Addenda to Floating Islands – A Global Bibliography) yerini aldı.

YA EGE’DE DE YÜZENADA OLSAYDI

Aslında bilim adamları için yeni olan bu kavram, halk için alışılmış bir durum. Yüzenadalar, ülkenin çeşitli yerlerinde “gezenada, gidenada” gibi isimlerle biliniyor. Örneğin Çat Baraj Gölü’nde, köylülerin sığır sürülerini otlattıkları stadyum büyüklüğündeki verimli adalar. Bingöl Valiliği gibi işi daha ileri götürenler de var. Bölgelerindeki bu doğa harikalarını, internet sitelerinden tanıtıp turist çekmeye çalışıyorlar.

Yüzenadaların doğal yollardan ya da insan eliyle denizlerde de oluşması mümkün. Mesela Japonya gibi Uzakdoğu ülkelerinde yapay yüzenadaların üzerinde tarım yapılıyor. Türk denizlerinde ise henüz tespit edilmiş yüzenada yok. Belki de bu, en iyisi. Ege Denizi’nde sorun yaratan kayalıkların, adacıkların bir de rüzgara göre yer değiştirdiğini düşünsenize! Mesela Kardak Kayalığı. Hava lodos esti, Kardak İzmir Körfezi’nde. Sonra poyraza çevirse, donanma da onun peşinden Selanik önlerinde!

NASIL OLUYOR DA OLUYOR?

Yüzenadalar, keçemsi ve saz gibi birbirini tutan bitkilerin, sudan daha az yoğun bir kara kütlesi oluşturmasıyla ortaya çıkıyor. Birbirine tutunan bu bitkiler, suyun üstünde sal gibi yüzmeye başladıktan sonra üzerinde bitkiler hatta ağaçlar yetişebiliyor. Rüzgarın estiği yöne doğru yer değiştiren adalar, büyüklüklerine göre sırıkla da itilebiliyor. Denizlerdeki yüzenadalarda ise aynı görevi yosunlar görüyor.

BİLİNEN YÜZENADALAR

 

BİNGÖL: Solhan İlçesi, Hazarşah Köyü Turnalar Gölü’nde 3 tane.

 

ERZURUM: Olur İlçesi, Ormanağazı Köyü Sülük Gölü’nde 1 tane.

 

ADIYAMAN: Çat Baraj Gölü’nde sular kabarınca yüzenadalar ortaya çıkıyor.

 

KAYSERİ: Sultansazlığı’ndaki gölcüklerde yüzen sazadaları oluşuyor.

 

DENİZLİ: Işıklı Gölü’nün değişik kesimlerinde “hopa” denilen adalar.

 

İÇEL: Gülnar İlçesi, Demirözü Köyü Adalıgöl’e ismini veren ada.

 

AFYON: Eber Gölü’nde 1 tane.

 

KONYA: Akşehir Gölü’nde 1 tane.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP